More

    Gavin Wood chia sẻ tầm nhìn về Polkadot 2.0

    Đồng sáng lập Polkadot Gavin Wood đã tiết lộ tầm nhìn phát triển dài hạn của Polkadot cũng như những thay đổi kỹ thuật quan trọng giúp Polkadot trở nên thân thiện với nhà phát triển và người dùng hơn.

    Trong sự kiện Polkadot Decoded 2023 diễn ra vào ngày 28-29/6 tại Copenhagen, đồng sáng lập Polkadot Gavin Wood đồng thời là cựu CTO của Ethereum đã chia sẻ tầm nhìn phát triển dài hạn của Polkadot cùng những thay đổi kỹ thuật trọng yếu giúp Polkadot 2.0 trở nên thân thiện với nhà phát triển và người dùng hơn. Bạn có thể xem toàn bộ bài trình bày cùng slide trình chiếu, còn dưới đây là phần tóm lược các ý chính bằng tiếng Việt do đội ngũ SubWallet thực hiện.

    1. Góc nhìn mới về Polkadot

    Tầm nhìn của Gavin Wood trong whitepaper đầu tiên về Polkadot 6 năm trước đã thành hiện thực với Polkadot 1.0: một blockchain chính (Relaychain) ở giữa có khả năng bảo mật các blockchain khác (parachains), cho phép các blockchain này giao tiếp với nhau một cách an toàn qua XCM. Trong bài trình bày tại Polkadot Decoded 2023, thay vì mô hình Relaychain ở trung tâm và các parachain vệ tinh xung quanh, Gavin Wood đưa ra một góc nhìn mới về Polkadot: siêu máy tính đa lõi phủ sóng toàn cầu (multicore ubiquitous supercomputer). Siêu máy tính Polkadot có “cấu hình” như sau:

    • Đa lõi. Hiện nay Polkadot có xấp xỉ 50 lõi đang chạy liên tục và độc lập với nhau và ước tính con số này có thể lên đến 500 – 1000 lõi trong vài năm tới. Các blockchain chạy trên lõi Polkadot chính là parachain.
    • Băng thông xấp xỉ 1MiB/giây (gần bằng 1MB/giây)
    • Điểm Geekbench 5SC xấp xỉ 380
    • Độ trễ 6 giây

    Với góc nhìn mới này, có thể thấy Polkadot đang hướng đến việc cung cấp tài nguyên tính toán (computational resource) như một CPU để các nhà phát triển xây dựng và chạy ứng dụng trên đó.

    2. Hạn chế của Polkadot 1.0

    Polkadot 1.0 phiên bản ổn định sẽ sớm ra mắt. Tuy vậy, Gavin thừa nhận mô hình Relaychain – Parachain hiện nay tồn tại nhiều hạn chế:

    • Cơ chế thuê slot parachain trong 6 tháng đến 2 năm quá cứng nhắc, không phải dự án nào cũng sẵn sàng cam kết trong khoảng thời gian dài. Chi phí ban đầu để đấu giá parachain cao là rào cản cho các team nhỏ muốn thử nghiệm các ý tưởng mới.
    • Các ứng dụng chạy biệt lập trên các chain và giao tiếp giữa ứng dụng trên các chain khác nhau cồng kềnh và khó khăn. Trải nghiệm phân mảnh này rất khó chịu với người dùng.
    • XCMP (giao thức trao đổi tin nhắn XCM) về cơ bản vẫn là cầu để nối các chain riêng biệt và yêu cầu các chain phải tin tưởng nhau để thực hiện giao dịch XCM thành công.

    3. Polkadot 2.0 aka Polkadot Linh Hoạt (Agile Polkadot)

    Với Polkadot 2.0, Gavin Wood kỳ vọng sẽ giải quyết các hạn chế của phiên bản Polkadot hiện tại với 3 giải pháp chính:

    • Thay thế cơ chế thuê slot parachain từ 6-24 tháng bằng cơ chế thuê Coretime linh hoạt hơn. Nói cách khác, các chain thuê lõi của Polkadot tuỳ theo nhu cầu tạo block của mình.
    • Tập trung vào ứng dụng (application centricity) để nâng cao trải nghiệm người dùng. Các ứng dụng sẽ tương tác xuyên chuỗi (cross-chain) với nhau dễ dàng như tương tác trên cùng một chain.
    • Bổ sung cho XCM bằng Accord (tạm dịch: Hiệp ước) để đảm bảo các giao dịch xuyên chuỗi (cross-chain) được thực hiện đầy đủ và chính xác.

    Dưới đây là chi tiết từng giải pháp.

    4. Thuê lõi Polkadot để tạo block (Core Rental)

    Coretime là thời gian parachain sử dụng lõi Polkadot để hoạt động và tạo block. Do nhu cầu tạo block tuỳ biến và có thể tăng/giảm tuỳ theo lượng giao dịch nên Gavin Wood đề xuất cơ chế cho thuê lõi linh hoạt như sau:

    a. Bulk Sales (hiểu đơn giản là bán buôn): thời hạn 4 tuần sử dụng lõi

    • Coretime được bán dưới dạng NFT, có thể chia nhỏ thành các NFT với thời hạn sử dụng ngắn hơn
    • NFT có thể được sử dụng hoặc trao đổi, mua bán trên thị trường Coretime
    • Một NFT Coretime có thể được sử dụng bởi một hoặc nhiều parachain
    • Nếu parachain liên tục gia hạn thì sẽ có cơ chế kiểm soát giá (giá sẽ tăng theo số phần trăm nhất định, giá trị cụ thể được quyết định bởi cộng đồng thông qua OpenGov)
    • Mục tiêu khoảng 75% số NFT Coretime sẽ được bán qua Bulk Sales.

    b. Instantaneous Sales (hiểu đơn giản là bán lẻ): thời hạn tuỳ biến

    • Công cụ tạo lập thị trường tự động (automated market maker) sẽ quyết định giá của NFT Coretime bán lẻ với mục tiêu bán hết 100%
    • Có thể bán Bulk Coretime ở đây
    • Parachain dù đã mua Bulk Coretime vẫn có thể tiếp tục mua lẻ nếu có nhu cầu tăng thông lượng (throughput) cho chain hoặc giảm thời gian tạo block. Parachain mua lẻ qua collators.

    Tổng doanh thu sẽ được chia đều cho các Coretime provider.

    5. Tập trung vào ứng dụng (Application centricity)

    Polkadot hướng tới việc trở thành một hệ thống tích hợp, một siêu máy tính mà trong đó rất nhiều ứng dụng có thể chạy cùng một lúc như máy tính chúng ta sử dụng bây giờ. Dưới đây là hai trong nhiều cách Gavin nhắc đến để đạt được tầm nhìn này:

    • Project CAPI: phần mềm trung gian (middleware) giúp thiết kế các ứng dụng chạy trên nhiều chain cùng một lúc và sử dụng light client.
    • Hermit Relay: chuyển đổi các chức năng như Balances, Staking, Governance, Core Rental cho các chain hệ thống (system chain) để giảm tải cho Relaychain. Ứng dụng cũng sẽ chạy trên các system chain thay vì Relaychain.

    6. XCM và Accord

    XCM là một dạng ngôn ngữ giúp các chain giao tiếp với nhau nhưng không đảm bảo các thông điệp được tiếp nhận và thực hiện, vì vậy XCM không phải cơ sở lý tưởng để thực hiện giao dịch xuyên chuỗi trong môi trường không cần tin tưởng lẫn nhau (trustless environment). Gavin Wood đề xuất áp dụng Accord (Hiệp ước) giữa các chain nhằm giải quyết vấn đề này.

    • Accord là một dạng hiệp ước tự nguyện giữa nhiều chain với nhau.
    • Logic đã định sẵn trong Accord không thể thay đổi kể cả trong trường hợp các chain cập nhật.
    • Accord đảm bảo các thông điệp xuyên chuỗi được thực hiện đầy đủ và chính xác.
    • Accord có thể tập trung vào một tính năng/chức năng cụ thể.
    • Accord có thể được đề xuất mà không cần ai cho phép (permissionlessly proposable).
    • Hiện tại, Accord chỉ có thể tồn tại trên Polkadot nhờ thiết kế của Polkadot. Một số ví dụ cho Accord có thể kể đến như Asset hub, Multicast XCM router (gửi thông điệp XCM từ một chain và thực hiện trên nhiều chain khác nhau), Trustless multichain DEX.

    7. Một số cập nhật khác nhằm tăng sức bền của mạng Polkadot

    • Light client: sử dụng light client nhằm tăng tính phi tập trung. SubWallet là ví đầu tiên tích hợp light client.
    • ZK Primitives: xây dựng một thư viện ZK để tăng tính bảo mật cho các “hợp tác xã” on-chain (on-chain collectives)
    • Sassafras consensus: thuật toán đồng thuận mới nhằm tăng tính bảo mật và hiệu suất của parachain
    • Internode mixnet: ngăn chặn rò rỉ địa chỉ IP khi thực hiện giao dịch
    • Human decentralization: thêm các cơ chế sử dụng nhiều nhân tố khác biệt để tăng tính phi tập trung cho cộng đồng sử dụng và quản lý Polkadot

    Trên đây là tóm tắt sơ bộ bài thuyết trình hơn 1 tiếng của Gavin Wood tại Polkadot Decoded 2023. Ngay sau khi sự kiện tại Copenhagen kết thúc, Gavin Wood đã đề xuất pull request đầu tiên cho Polkadot 2.0: https://github.com/polkadot-fellows/RFCs/pull/1.

    Để tìm hiểu sâu hơn về hệ sinh thái Polkadot và các cập nhật kỹ thuật, thân mời bạn đến với sự kiện Polkadot Decoded 2023 Vietnam Satellite Event được tổ chức bởi SubWallet vào ngày 25/7/2023 tại Hà Nội với sự tài trợ của Polkadot Event Bounty. Bạn hãy nhấn theo dõi Twitter @dotinvietnam để cập nhật thông tin chi tiết về sự kiện nhé!

    Most Popular

    Related Posts